Lefkoşa’daki Lotos Mentis‘te Psk. Hüseyin Burak Çoşkun, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) yaşayan çocuklar, ergenler ve yetişkinlerle çalışır. Değerlendirme, MOXO dikkat testi, terapi ve aile danışmanlığı tek çatı altında, yüz yüze ya da online yapılır.
DEHB nedir?
DEHB, dikkati sürdürmekte zorlanma, dürtüselliği kontrol etmekte güçlük ve bazı kişilerde aşırı hareketlilik ile kendini gösteren nörogelişimsel bir durumdur. Genellikle çocuklukta fark edilir ama yetişkinlikte de devam edebilir. Pek çok yetişkin, yıllarca “dağınık”, “tembel” ya da “sabırsız” olarak etiketlendikten sonra ilk kez yetişkin yaşta değerlendirmeye gelir.
DEHB bir zekâ, terbiye ya da irade sorunu değildir. Beynin dikkat, planlama ve dürtü kontrolünü yöneten sistemlerinin farklı çalışmasıyla ilgilidir. Doğru değerlendirme ve uygun destekle günlük yaşam belirgin şekilde kolaylaşabilir.
DEHB belirtileri
Çocuklarda ve ergenlerde
- Derste veya ödevde dikkatin kolayca dağılması, işleri yarım bırakma
- Sık sık eşya kaybetme, unutkanlık
- Yerinde oturmakta zorlanma, sürekli hareket hâlinde olma
- Sırasını beklemekte güçlük, söz kesme
- Kapasitesinin altında kalan okul başarısı
- Arkadaş ilişkilerinde ve kurallara uymada sorunlar
Yetişkinlerde
- İşleri erteleme, son dakikaya bırakma ve teslim tarihlerini kaçırma
- Toplantılarda, okurken ya da konuşurken dikkatin dağılması
- Zaman yönetiminde ve düzen kurmada zorlanma
- Dürtüsel kararlar, sabırsızlık, çabuk sıkılma
- İçsel huzursuzluk ve zihnin sürekli meşgul olması
- İş ve ilişkilerde tekrar eden sorunlar
Bu belirtilerin bir kısmı herkeste zaman zaman görülebilir. DEHB’den söz edebilmek için belirtilerin uzun süredir devam etmesi, birden fazla ortamda (ev, okul, iş) görülmesi ve günlük yaşamı belirgin şekilde etkilemesi gerekir. Kaygı, depresyon, uyku sorunları ve öğrenme güçlükleri de benzer belirtilere yol açabildiği için ayrıntılı bir değerlendirme önemlidir.
Değerlendirme süreci nasıl ilerler?
Lotos Mentis’te DEHB değerlendirmesi birkaç adımdan oluşur:
- Ön görüşme: Yaşanan zorluklar, gelişim öyküsü, okul ya da iş yaşamı ayrıntılı olarak konuşulur. Çocuklarda ebeveynlerle de görüşülür.
- Ölçekler ve formlar: Kişinin kendisinin, gerekirse ebeveyn ve öğretmenin doldurduğu standart formlar kullanılır.
- MOXO dikkat testi: Dikkat, zamanlama, dürtüsellik ve hiperaktiviteyi bilgisayar ortamında objektif olarak ölçen bir testtir. Sonuçlar yaşa göre normlarla karşılaştırılır.
- Geri bildirim: Bulgular size anlaşılır bir dille anlatılır ve birlikte bir yol haritası oluşturulur.
DEHB tanısı ve ilaç tedavisi, çocuk ve ergen ya da erişkin psikiyatristi tarafından konur ve planlanır. Psikolog ilaç yazmaz. Değerlendirme sonuçları psikiyatrik görüşmeye destek olur, gerektiğinde size yönlendirme yapılır ve süreç birlikte yürütülür.
DEHB’de terapi ve destek
DEHB yaşayan kişiler için en etkili yaklaşım genellikle birden fazla desteğin bir arada kullanılmasıdır:
- Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT): Erteleme, planlama, zaman yönetimi ve dürtü kontrolü için somut beceriler kazandırır. Yetişkin DEHB’de araştırmalarla desteklenen yöntemlerden biridir.
- Ebeveyn danışmanlığı: Evde rutin oluşturma, ödev düzeni, olumlu pekiştirme ve sınır koyma konularında ailelere yol gösterir.
- Aile danışmanlığı: DEHB’nin aile içi iletişime ve kardeş ilişkilerine etkisini ele alır.
- Duygusal destek: Yıllarca süren başarısızlık hissi, özgüven kaybı, kaygı ve öfke gibi eşlik eden sorunlar üzerinde çalışılır.
- Okul ile iş birliği: Gerekirse öğretmenlerle paylaşılabilecek öneriler hazırlanır.
Lefkoşa’da yüz yüze, tüm Kıbrıs’a online
Değerlendirme ve MOXO testi Lefkoşa Çağlayan’daki ofisimizde yüz yüze yapılır. Terapi ve ebeveyn görüşmeleri ise yüz yüze ya da online sürdürülebilir. Girne, Gazimağusa, Güzelyurt ve Kıbrıs’ın diğer bölgelerinden gelen danışanlar takip seanslarını online yapabilir. Tüm seanslar Türkçe yürütülür ve paylaştığınız her şey gizli tutulur.
Sık sorulan sorular
Çocuğum çok hareketli, bu DEHB olduğu anlamına mı gelir?
Her hareketli çocuk DEHB değildir. Yaşına uygun enerji ile günlük yaşamı zorlaştıran belirtiler arasındaki farkı ayırt etmek için ayrıntılı bir değerlendirme gerekir.
Yetişkinlikte DEHB tanısı alınabilir mi?
Evet. Belirtiler çocukluktan beri var olsa da pek çok kişi ilk kez yetişkin yaşta değerlendirilir. Yetişkinler için de değerlendirme ve terapi süreci planlanır.
MOXO testi ne kadar sürer?
Test uygulaması yaşa göre yaklaşık 15–20 dakika sürer. Ön görüşme ve geri bildirimle birlikte toplam süre hakkında randevu sırasında bilgi verilir.
Online seans DEHB için uygun mu?
Terapi, ebeveyn danışmanlığı ve takip görüşmeleri online olarak verimli şekilde yürütülebilir. MOXO testi ise ofiste uygulanır.
Seanslar Lefkoşa’daki ofisimizde yüz yüze ya da Kıbrıs’ın her yerinden online olarak yapılabilir.
Randevu
Her gün 09:00 – 21:00 arasında randevu verilmektedir. DEHB değerlendirmesi ya da terapi için 0538 515 58 61 numarasını arayabilir veya WhatsApp’tan yazabilirsiniz.
